THIỀN LÀ GÌ?

 – THIỀN xuất hiện từ rất lâu, từ hàng nghìn năm, xuất hiện trong Hindu giáo, Kitô giáo, Đạo giáo, Phật giáo,…

 – Thiền (“Jhana” trong tiếng Pali, “Dhyana” trong tiếng Phạn, “Ch’an” trong tiếng Trung Quốc, “Zen” trong tiếng Nhật Bản, “Meditation” trong tiếng Anh, và “Thiên” trong tiếng Việt. Tất cả đều có nghĩa là “thiền”).

 – Với đạo Phật, Thiền là một phương tiện phát triển tâm linh. Nó chuyên về rèn luyện tâm, một hợp thể quan trọng nhất của con người. Vì tâm dẫn đầu, là nguồn gốc chính của tất cả hành động về thân, khẩu, và ý, nên cần được tu dưỡng và phát triển một cách thích đáng.

 – Với Tam giáo đạo, Thiền được xem là cách luyện đơn bên trong cơ thể con người, để hợp nhất Âm- Dương từ rèn luyện Tinh – Khí – Thần. Tinh hóa Khí – Khí hóa Thần – Thần hườn Hư và cuối cùng là thống nhất quy về một thể “NHẤT”.

 – Dưới góc độ thiền Ấn Độ – Yoga thì thiền được gọi là “Dhyana” nghĩa là “dòng chảy của tâm trí”. Đây là một trạng thái tinh khiết và tập trung cao độ khi tâm trí xuôi chảy không gì ngăn trở, hoàn toàn đắm mình trong ý nghĩ về ý thức vũ trụ. Vì thế, Yoga Thiền là một phương pháp tuyệt vời nuôi dưỡng hạnh phúc trong tâm hồn.

 – Có người cho rằng thiền là sự chú ý 1 cách thoải mái nhất vào giây phút hiện tại, từ đó ta sẽ không còn phản ứng vs các sự việc trong quá khứ, hay vọng tưởng ở tương lại. 

 – Vì phần lớn stress của con người là từ mất mát, tổn thương từ quá khứ kéo dài tới hiện tại. Còn ở hiện tại thì quá nhiều suy nghĩ, lo xa về tương lai, về những “giả định không có thật” được sinh ra từ nỗi sợ.

 – Tóm lại, Thiền là phương pháp giúp cho Tâm trí của con người trở về trạng thái cân bằng, tĩnh lặng, an trú trong hiện tại. Từ đó giải phóng hết nỗi khổ, niềm đau và sinh trí tuệ, sáng suốt.

 – Không có cách thiền đúng hay sai, chỉ có cách thiền phù hợp hay không mà thôi. Sau đây là vài kiểu hành thiền phổ biến hiện nay:

 – Không phải tất cả các phong cách thiền đều phù hợp được với tất cả mọi người. Những thực hành này cần đòi hỏi các kỹ năng và tư duy tùy thuộc vào mỗi cá nhân khác nhau. Và chúng ta chỉ cần tìm ra loại thiền phù hợp với chính mình để thực hành là được.

THIỀN CHÁNH NIỆM

 – Thiền chánh niệm bắt nguồn từ giáo lý Phật giáo và là một kỹ thuật thiền phổ biến nhất ở phương Tây. Trong thiền chánh niệm, người thiền cần chú ý đến những suy nghĩ khi chúng lướt qua tâm trí. Người thiền không được đánh giá hoặc tham gia vào chúng mà chỉ cần quan sát.

 – Thiền chánh niệm là sự kết hợp giữa tập trung và nhận thức. Những người tham gia có thể tập trung vào một đối tượng hoặc hơi thở của mình trong khi thiền.

 – Loại thiền này phù hợp với những người không có giáo viên hướng dẫn vì nó có thể được thực hiện một mình một cách dễ dàng.

THIỀN TÂM LINH

 – Thiền tâm linh được sử dụng chủ yếu trong tôn giáo của các nước phương Đông, chẳng hạn như Ấn Độ giáo, Đạo giáo và Cơ đốc giáo. Thiền định Tâm linh tương tự như cầu nguyện ta cần suy ngẫm về sự kết nối với Chúa hoặc Vũ trụ. Tinh dầu thơm cũng thường được sử dụng để nâng cao trải nghiệm tâm linh. 

 – Thiền tâm linh có thể được thực hành tại nhà hoặc ở nơi thờ tự. Thực hành tâm linh thiền định có lợi cho những người yêu thích sự yên tĩnh và tìm kiếm sự phát triển tâm linh.

THIỀN TẬP TRUNG

 – Là hình thức người thiền tập trung bất kỳ giác quan nào trong số năm giác quan của mình. Ví dụ, chúng ta có thể tập trung vào điều gì đó bên trong, như hơi thở, hoặc cũng có thể tận dụng những tác động bên ngoài để giúp tập trung sự chú ý. Thử đếm các hạt mala, nghe tiếng cồng chiêng hoặc nhìn chằm chằm vào ngọn lửa nến.

 – Thiền tập trung có thể đơn giản về lý thuyết, nhưng có thể khó khăn đối với những người mới bắt đầu tập trung lâu hơn vài phút. Nếu người thiền bị phân tâm, điều quan trọng là phải quay lại thực hành và tập trung lại. Đúng như tên gọi, thiền tập trung là phương pháp lý tưởng cho ai cần rèn luyện độ tập trung trong cuộc sống.

THIỀN CHUYỂN ĐỘNG

 – Mặc dù hầu hết mọi người đều nghĩ đến yoga khi họ nghe đến thiền chuyển động, nhưng cách thiền này có thể bao gồm nhiều hoạt động như đi bộ qua rừng, làm vườn, tập khí công và các hình thức vận động nhẹ nhàng khác. Đó là một hình thức thiền tích cực mà chuyển động của chúng ta chính là nội dung của bài tập.

 – Thiền chuyển động rất tốt cho những người tìm thấy được sự bình yên trong hành động và không thích ngồi không 1 chỗ.

THIỀN ÂM THANH

Thiền thần chú hay còn gọi là thiền Mantra là hình thức thiền nổi bật trong nhiều giáo lý, bao gồm cả truyền thống Ấn Độ giáo và Phật giáo. Loại thiền này dùng âm thanh lặp đi lặp lại để giải tỏa tâm trí. Nó có thể là một từ, cụm từ hoặc âm thanh, chẳng hạn như từ “Om”. Không quan trọng việc âm thanh được phát to hay nhỏ. Sau khi thực hiện thiền thần chú một thời gian, bạn sẽ tỉnh táo hơn và hòa hợp hơn với môi trường xung quanh. Điều này cho phép bạn trải nghiệm về mức độ nhận thức sâu hơn.

 – Một số người thích thiền thần chú vì họ cảm thấy tập trung vào âm thanh dễ dàng hơn là vào hơi thở. Đây cũng là một phương pháp hay cho những người không thích im lặng.

THIỀN THANH TẨY

 – Thư giãn tiến bộ hay còn được gọi là thiền quét toàn thân là một cách thực hành thiền định nhằm giảm căng thẳng trong cơ thể và nâng cao sự thư giãn. Thông thường, hình thức thiền này yêu cầu người thiền từ từ thắt chặt và thư giãn từng nhóm cơ tại một điểm trên cơ thể.

 – Trong một số trường hợp, nó cũng có thể khuyến khích người thiền tưởng tượng về một “dòng chảy ánh sáng” chảy dọc cơ thể để giúp giải phóng mọi căng thẳng, trượt khí.

 – Hình thức thiền này thường được sử dụng để thanh tẩy và thư giãn trước khi ngủ.

4 CẤP ĐỘ TRONG THIỀN ĐỊNH

 – Tứ thiền gồm Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền và Tứ thiền. Đây là bốn cấp độ tu thiền mà người hành thiền có thể đạt được.

Sơ thiền

 – Cấp độ sơ thiền giúp người hành thiền từ bỏ các ham muốn trần tục bên ngoài vì nội tâm bên trong đã đủ đầy, thanh khiết. Người đạt sơ thiền luôn trong trạng yên bình, an lạc mọi phút giây hiện tại.

 – Sơ thiền là mức nhập định đầu tiên của tứ thiền, vượt qua cấp độ đầu tiên này là người hành thiền đã đạt được “Chánh niệm tỉnh giác” và đã loại bỏ được chướng ngại được gọi là “Năm triền cái” (tham, sân, hôn trầm, trạo hối, nghi ngờ).

Nhị thiền

 – Nhị thiền là cấp độ thứ hai trong tứ thiền. Ở cấp độ này, người hành thiền làm quen với khái niệm “Diệt tầm tứ nhập nhị thiền”.

 – Vậy “diệt tầm tứ” là gì?, theo nghĩa Hán việt, “Diệt” ở đây có nghĩa là loại bỏ, “Tầm” là suy tư, “Tứ” là tác ý. “Diệt tầm tứ” nghĩa là loại bỏ những vọng tưởng mới nhập nhị thiền. Muốn loại bỏ được thì phải dùng “Như lý tác ý”.

 – “Như lý tác ý” là cách nhìn sự vật / hiện tượng như nó đang là mà không khởi vọng tưởng, phán xét, phân biệt hay chấp chước. 

Tam thiền

 – Cấp độ thứ ba trong tứ thiền theo Đức Phật nói là sự “Xả niệm lạc trú”.

 – Ý nghĩa của xả niệm là người hành thiền đã vào được “vô thức”, kiểm soát được nó nghĩa là tâm hồn đã thật sự tĩnh lặng, những bản năng sinh tồn, bản năng hưởng thụ… đều được thuần hóa. Lúc này khi ngồi thiền nhập định, người hành hiền không còn nghe thấy mọi cảnh vật, tiếng động bên ngoài, hoàn toàn an trú vững chắc trong thế giới nội tâm sáng suốt vi diệu thanh tịnh của mình. Niềm vui của Tam thiền rất tự tại, bình an và vượt ngoài cơ thể, giống như thân đã hòa vào không gian cùng an lạc trong hiện tại vậy.

Tứ thiền

 – Đây là mức thiền cuối cùng và cao nhất trong bốn cấp độ để đạt được trạng thái “xả lạc, xả khổ, xả niệm thanh tịnh”

 – Muốn “xả lạc, xả khổ, xả niệm thanh tịnh” thì phải trú tâm vào một đối tượng duy nhất vào hơi thở dùng pháp hướng tâm tịnh chỉ thân hành thì xả lạc, xả khổ, xả luôn cả “ý niệm thanh tịnh” sẽ đạt được kết quả như ý muốn.

 – Các cấp độ thiền trước sẽ cho ta cảm giác, ý niệm thanh tịnh, an lạc tự tại, thì tới cấp độ này ta cũng xả luôn những ý niệm thanh tịnh, an lạc đó luôn ta sẽ vào trạng thái “Không” như “Nhiên” là trạng thái hòa vào Vũ trụ.

THIỀN NẾU KHÔNG ĐÚNG CÁCH THÌ SẼ LÀ VẤN ĐỀ

 – Như vậy Thiền định được phổ biến trong suốt thập kỷ qua, được mọi người mọi lứa tuổi, mọi quốc gia, mọi tôn giáo đều áp dụng nhằm để nâng cao sức khỏe, nhận thức và để có được cuộc sống tốt đẹp hơn.

 – Tuy nhiên có vài nghiên cứu gần đây cho thấy, những người thiền chánh niệm đã thúc đẩy họ trở nên “vị kỷ” hơn.

 – Theo nhà tâm lý học Tiến sĩ Meg Arroll cho rằng: Nhiều người nhầm lẫn Thiền là quá chú tâm vào việc đang làm hơn là sống, họ quá chú trọng vào “kỹ thuật chánh niệm” họ đã hiểu sai về chánh niệm. Trong Phất giáo dạy chánh niệm là sự tỉnh giác, ý thức việc đang làm 1 cách tự nhiên, ta đang sống trong hiện tại,… chứ không phải chăm chăm, tập trung, bám sát vào những gì ta đang làm và gọi đó là chánh niệm. Và chánh niệm giúp cho mọi người sống trọn vẹn ở hiện tại, chứ không phải luyến tiếc quá khứ hay lo lắng tương lại nữa.

 – Vì ngày nay, đời sống ta quá tập trung vào vật chất, công việc và nhiều thứ lo toang bên ngoài khác, nó khiến ta bỏ quên đi “nội tâm, cảm xúc bên trong chính mình”, và Thiền sẽ giúp ta quay vào bên trong kết nối lại với chính mình, giảm căng thẳng áp lực từ những thứ bên ngoài, giúp cân bằng Thân – Tâm.

 – Và theo khảo sát cho thấy những người thiền chánh niệm chuyển sang vị kỷ khi họ quá chú trọng vào hiện tại, việc đang làm, cảm xúc đang là của họ, dẫn tới họ không có sự cảm thông với những người xung quanh, sự liên kết bị giảm dần.

 – Trong khảo sát 60 người thực hành thiền, thì 88% người có trải nghiệm khó khăn trong khi thiền, dẫn tới họ bị ảnh đến đời sống thường ngày như là mất ngủ, mất tập trung, đau đầu, giảm trí nhớ, nặng nề, khó chịu hay là đau nhức thân thể,….Đây là những biểu hiện ảnh hưởng của sơ thiền

 – Và so với các cấp độ thiền định cao hơn, mà đi sai có thể khiến ta hoang mang, lo âu, trầm cảm và tiêu cực hơn hay ảo tưởng bản thân, rối loạn thần kinh, hoang tưởng, loạn thần….hoặc tệ hơn là mất luôn nhận thức trở nên điên dại.

 – Thiền giúp ta có cuộc sống tốt hơn, nhưng nếu thiền không đúng cách cũng khiến cho ta có những trải nghiệm tồi tệ hơn.

Lời khuyên

 – Vậy nên nếu chúng ta thực hành thiền định hãy chọn đúng vị thầy để giúp ta có những kết quả tốt, còn nếu khi thực hành thiền mà có những biểu hiện tồi tệ hơn, và chính trực giác của mình cũng cảm thấy không ổn về điều này thì bạn hãy tạm ngưng lại, lắng nghe bên trong mình để có hướng giải quyết kịp thời trước khi mọi chuyện đi xa hơn.

 – Các bạn hãy đến với Thiền định bằng sự đơn giản, chỉ là thiền để ta có sức khỏe tốt hơn, tâm định tĩnh, bình an hơn và cuộc sống tốt đẹp hơn.

 – Chứ đừng tìm tới Thiền với Tâm tham, mong cầu đắt đạo quả, đạt thần thông, khả năng vi diệu chi cả…Vì Thiền là con đường dẫn ta về tánh “KHÔNG”, mà ta tìm tới Thiền để được “CÓ”…vậy hỏi làm sao mà không bị “tẩu hỏa” cho được.

#ngoinhaquangchau