Có tựa đề khi nghe qua có phần khá khó hiểu đúng không ạ! Nhưng đó là cảm nhận của Quang khi đặt chân tới Quốc Đảo Srilanka, một đất nước được mệnh danh là Hòn ngọc Ấn Độ Dương. Vậy chiếc vòng chỉ trắng ấy có ý nghĩa như thế nào và trải qua hơn 2500 năm các báu vật quan trọng của Phật Giáo tại sao còn gìn giữ nguyên vẹn nơi đây. Con người của Quốc đảo này có đang buộc mình vào truyền thống văn hoá hay đang gìn giữ một điều gì đó đầy huyền bí mang tên: “Ngọc Lệ Đảo Thiêng”

Chuyến đi hành hương kéo dài 9 ngày cho Quang trải nghiệm đầy đủ nhất về những cung bậc cảm xúc của mình. Nhất là nghe được câu nói của Parakrama Bahu đại đế: “Đừng để ngay cả một giọt nước mưa rơi xuống đại dương mà không mang lại lợi ích cho con người” 

Đi qua rất nhiều Thánh Tích, kinh đô cổ đại và những đền thiêng, mỗi ngày Quang quan sát một ít về con người nơi đây và từ đó cho Quang cái nhìn đa chiều hơn về câu nói của đại đế, một vị vua vĩ đại của đất nước srilanka. Bạn có tin rằng, lúc đầu ta đọc nó ta hiểu nó là như vầy, nhưng khi trải nghiệm thực tế thì ta lại hiểu nó theo một ý khác. Nhưng chung quy lại trải nghiệm suy nghĩ của chính mình luôn mang 1 giá trị nào đó về sau và có thể ta trở nên sâu sắc hơn sau mỗi chuyến đi mà đúng không? 

Ở một đất nước trải qua nhiều cuộc chiến tranh và có bề dày về lịch sử hình thành, được ghi chép liên tục trong sử thi và nét văn hoá – tín ngưỡng ấy được gìn giữ một cách nghiêm túc. Từ các công trình vĩ đại khiến chúng ta có thể choáng ngộp trước nét tinh hoa điêu khắc bật nhất mà với Quang không thể nào do bàn tay con người có thể làm nên được, hay vì quá đam mê khảo cổ, đam mê những hoài niệm xưa cũ nên khiến đầu óc Quang trở nên lu mờ. 

Đứng trước hai kinh đô cổ đại là Anuradhapura và Poḷonnaruwa khiến Quang như tách rời khỏi thực tại mà thốt lên: họ đã làm điều đó như thế đấy và họ gìn giữ điều ấy như thế nào? Chưa tỉnh mộng nội tâm thì đá sư tử Sirigiya và hang động Dambulla hiện ra, khiến Quang một lần nữa bấn loạn trước vẻ đẹp huyền ảo của nghệ thuật nơi đây. Đấy – diễn tả một xíu về vài công trình cổ đại thôi cũng nói lên độ chịu chơi của người dân Srilanka rồi, không gìn giữ thì thôi, còn đã gìn giữ thì 2500 năm vẫn hùng vĩ trong con mắt của dân xứ lạ.

Đấy gọi là “nghệ thuật”, nghệ thuật của sự bảo vệ văn hoá một cách chỉn chu, công trình vĩ đại trên khắp thế giới điều có, nền văn minh nào cũng để lại những kì quan và di sản cả,  nhưng quốc đảo hình giọt lệ luôn cho Quang cảm giác, người dân nơi đây biết cách gìn giữ “tiếng nói thiêng cổ” vì bạn sẽ không cảm thấy bất ngờ khi ở đây lâu ngày, đó là đi tới bất kì thánh tích nào, đền thiêng nào, công trình cổ xưa nào ta cũng phải bỏ giày, dép khi viếng thăm và đảnh lễ, dù thời tiết nắng nóng gây phồng rộp cả chân cũng phải đi chân trần để cảm nhận lòng đất mẹ nơi đây, bạn thấy không – họ yêu mảnh đấy của họ biết dường nào! 

Nhưng đến đây Quang không chỉ trải nghiệm và tìm hiểu ở các công trình cổ đại, mà đó còn là chuyến hành hương về các thánh tích Phật Giáo và Phật giáo có ảnh hưởng sâu sắc đến chính trị, xã hội và văn hóa của Tích Lan trong hàng nghìn năm lịch sử. 

Khi Quang đến đền Thiêng Kelaniya Raja, ngôi đền bắt đầu cho Phật Pháp nơi đây vì gắn liền với một sự kiện quan trọng là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã đến đây thuyết pháp 3 lần, tức đền này có niên đại trên 2500 năm, và khi ngài Mahinda cùng công chúa tăng già mặt đa đem báu vật từ Ấn Độ sang Srilanka thì phật giáo một lần nữa sống dậy và mạnh mẽ tới ngày hôm nay. 

Trong các báu vật như: bồ đoàn đức phật, thắt lưng đức phật, bát vàng đức phật và các xá lợi: xương đòn vai, xá lợi tóc, xá lợi thân… thì trong đó có 2 quốc bảo của srilaka cũng như quốc bảo của phật giáo thế giới chính là xa lợi răng phật và cây bồ đề hơn 2300 năm, đó cũng là những gì Quang muốn chia sẻ một cách chân thật nhất qua bài tâm sự này á! Ở trên là sự bảo vệ các công trình cổ xưa, còn ở đây là gìn giữ pháp bảo, dù đất nước có mất đi thì người dân srilanka vẫn quyết tâm gìn giữ vẹn tròn những gì Đức Phật để lại cõi này. Vậy họ đã, từng và đang làm gì với những công trình lịch sử văn hoá ấy, hay là cái tâm tín đạo, cái tầm trong cách bảo tồn và một phần là sự chở che của các chư thiên nơi đây. Đến đây, ai cũng tin là các hộ pháp phật giáo luôn hiện diện và bảo vệ họ mỗi ngày, họ tin có các chư vị luôn quan sát nên không dám làm điều gì trái với đạo đức và định kiến của quốc đảo này từ hàng ngàn năm. 

Nhưng một quốc đảo được bao bọc những cánh rừng nguyên sinh, thiên nhiên trong trẻo, hoà vào khung cảnh nhẹ nhàng, hiền hoà thật sự khiến lòng Quang nhẹ tênh, và Quang thì hay ngồi cạnh cửa sổ để đưa mắt nhìn các hoạt động của người dân trên cánh đồng lúa, tự nhiên nhớ miền Tây mình làm sao ấy, ngày xưa nhìn thì thấy không có gì cả, giờ đi rất xa Việt Nam thì nhìn nó nhớ quê một cách bất chợt, trong ánh nắng chiều xuyên ngang qua lớp của kính, phản chiếu loang lổ xuống vệt đường và bao câu chuyện nhắc nhớ trong đầu, chợt thấy cuộc sống này còn quá nhiều ý nghĩa, khi được đi và trải nghiệm nhưng cung bậc sướng khổ của cuộc đời. 

Quang có vài ông anh tạm gọi là đi tu trên núi, có lần ổng gặp Quang ổng nói: sao mầy đi đâu đi hoài, tao ở đây thiền định tao đi khắp nơi, không cần tốn tiền, mà khoẻ nữa. Quang chỉ cười nhẹ và thầm cảm ơn những chuyến đi tuyệt đẹp của mình, vì Quang biết, chỉ có thực tế va chạm, thực tế nhìn thấy thì mới thấy rõ nhất về ý nghĩa của một kiếp người, trong thiền định nếu thực sự có bay được khắp nơi hay thậm chí ra khỏi Tam giới, thì họ chẳng có nếm được cái vị mặn của giọt mồ hôi, cay xè của giọt nước mắt khi thấu cảm tình người, sự choáng ngợp trước vẻ đẹp của tạo hoá thiên nhiên hay tự tay bóp nắm cát sông hằng, thong dong đạp lên đất đá của xử sở linh thiêng đất bạn.

Cũng như thần thông có thật hay không, cũng không quan trọng đối với Quang, nó chỉ là phương tiện cũng không phải mục đích mà Quang cần tìm, Quang đi tìm là tìm tự do và nhận ra tự do chính là thực tại trải nghiệm thì cứ thưởng thức chúng từng phút giây, dù buồn hay vui, sướng hay khổ Quang đều tận hưởng một cách trọn vẹn, Quang có thói quen cũng lạ lạ, buồn tui buồn dữ lắm, vui tui cũng vui dữ lắm, khi tui thấy nó chạm đáy của nỗi buồn thì nỗi buồn đẹp như một bông hoa, đột nhiên có thứ ánh sáng nào đó bắt đầu loé lên. 

Quang cũng rong rủi ra biển Ấn Độ Dương và ngắm biển nơi đây có khác gì với biển Việt Nam hay không và phát hiện: y chang hà, biển nào cũng như biển nấy, chỉ có biển lòng là mỗi người mỗi khác nhau thôi, Quang có để ý những người đi trong đoàn mình, tuy ai cũng cười giỡn và hoan hỷ khi ghé thăm những thánh tích, nhưng trong ánh mắt họ luôn có một nỗi lo thăm thẳm nào đó, họ vội vàng đến và rời khỏi địa điểm viếng thăm, rồi thiền định để nhận năng lượng từ trường tươi mới của vùng đất thiêng. Còn tui á, tui cũng nhiều chuyện lắm, quan sát họ, và họ luôn vội vàng cất giấu những nỗi buồn, cũng giống như cách họ rời các địa điểm thánh tích vậy.

Tôi đến các thánh tích dù ở Ấn độ, Thái Lan hay Srilanka tui ít có thiền lắm, thấy tui quay phim hay nói thiền chứ tui ngồi nghỉ ngơi và lòng chỉ nói 1 điều là biết ơn nơi đây,  cảm ơn mình vì đã rất dễ thương khi dám nghĩ dám làm và vẹn tròn kiếp sống. Nên có xem video thì đừng nói tui thiền để tìm cái gì nghen trời, tui ngồi nghỉ ngơi tìm mình thôi. Hihi… thiền thì ở đâu cũng được, thậm chí nghe podcast Quang Chau thiền cũng được. Khakha…

Mặc dù nằm ngay cạnh Ấn Độ với biên giới tự nhiên là một eo biển rất hẹp và nông, nhưng đời sống văn hoá và các cộng đồng tôn giáo ở Sri Lanka hoàn toàn khác biệt với phần còn lại của lục địa Ấn Độ. Sri Lanka là một nước Phật giáo với tỉ lệ dân chúng lên đến 70% theo đạo Phật, thuộc dòng Phật giáo nguyên thuỷ (Theravada). Có lẽ vì nền tảng tôn giáo, nên nhìn chung, người Sri Lanka hiền hậu và tử tế. Trong toàn bộ hành trình đi suốt dọc chiều dài chiều ngang chiều cai của đảo quốc này, tôi có dịp chứng kiến một xã hội rất hiền lành và an toàn. Có lần tui đến đền Sri Dalada Maligawa nơi thờ xá lợi răng phật á, thấy một số em bé có đôi mắt long lanh trong sáng, thực sự rất đáng yêu, đôi mắt to tròn như có cả thể giới bên trong vậy đó và đôi khi chỉ cần vài ánh mắt giao nhau, hoặc chứng kiến một cái nắm tay thật nhẹ hay cùng nhau chụp vài tấm ảnh lưu niệm thì thấy cuộc đời nó ý nghĩa làm sao. 

Quang đến với Tích Lan, không chỉ hành hương, làm phim tài liệu chứng kiến pháp bảo của phật giáo mà còn tìm thấy mình thêm một chút mỗi ngày, sau mỗi chuyến đi thì Quang thấy mình lớn lên, thấy biết ơn mình vì dám hoá thân ở nhiều vai trò để học hỏi và trải nghiệm kiếp sống. Nói đến đây, cũng thấy chiếc vòng chỉ trắng nó có ý nghĩa làm sao, như sợi chỉ kết nối giữa tôi và Srilanka, sự kết nối vô hình nhưng rất hạnh phúc, à mà quên nữa, Quang thích trà nên Quang vui sướng làm sao khi được thưởng thức hương trà đen thơm sạch nổi tiếng của cao nguyên nơi đây. Hương Trà đậm đà, thơm nồng như con người nơi đây vậy, sự gần gũi hiền hoà, cùng với niềm tin vào ánh sáng của phật pháp giúp nơi đây gìn giữ những báu vật vẹn nguyên dù trải qua bao bể dâu của chiến tranh và vô lượng kiếp sống. Nếu như Ấn Độ đại diện cho nguồn gốc của Phật, thì Srilanka là đại diện cho Pháp bất diệt, vậy còn Tăng ở đâu, đó chính là Mianma Miến Điện, mong sợi chỉ trắng giúp tôi kết nối và đi đến Miến Điện để được một lần bé nhỏ và vẹn tròn với Tam Bảo Phật Pháp Tăng. 

Quang nghĩ vầy, nếu bạn đi xong một hành trình, bạn có thể gom nó thành gói nhỏ và cất vào ngăn tủ của kí ức, sau đó lại tiếp tục trải nghiệm với những điều mới mẽ, vì chỉ có trải nghiệm bạn mới thấy mình thật nhỏ bé, trải nghiệm cuộc sống càng nhiều, thì bạn sẽ dễ dàng bắt gặp mình trong câu chuyện của họ,  thì bạn càng nhiều cảm thông và thấu cảm được người xung quanh, đúng không. 

Nếu chúng ta tìm thấy cái mình cần tìm, hoàn thành xong hành trình của mình thì không nên ôm khư khư cái mình đang có, điều ấy chỉ nuôi dưỡng bản ngã lớn hơn mà thôi. Buông cái ta đạt được và bát đầu từ con số 0, buông bỏ là buông cái thuộc về mình, còn từ bỏ là từ bỏ cái không thuộc về mình, hãy nhớ kĩ: chúng ta phải cầm lên được mới buông xuống được, không cầm thì buông cái gì nhở hihi và đó là bài học mà hòn ngọc Ấn Độ Dương dạy cho Quang.

“Ngọc trong tim thì tự phát sáng”

– Quang Chau –